Iranian Humanist Association

روز وبلاگستان

2011-09-02T19:06:00.000-07:00

قرار شده هروبلاگی مطلبی را به روز وبلاگ فارسی اختصاص بده . معمولا من بمناسبت ها زیاد توجهی ندارم ، شاید این یک عیب باشه ، که هست ، اما اینمورد با بقیه فرق میکنه چون قراره یک حرکت جمعی باشه ، شاید بتونه کمک کنه دوباره وبلاگستان جان تازه ای بگیره :
روز جهانی وبلاگ !
درست یادم نمیاد از چه روزی وبلاگ نویسی را آغاز کردم ، شاید اواخر سال 83 یا اوایل سال 84 بود که وبلاگی را در پرشین بلاگ براه انداختم .
من حتی نمیدونستم چطور باید یک وبلاگ را درست کرد ، برادرم زحمتش را کشید و نام وبلاگ هم انتخاب اوست . اما از زمان شروع تا یکی دو سال بعد فقط در بلاگفا و پرشین بلاگ می نوشتم و مصیبت این بود که این دو سایت بعد از گذشت چند ماه در وبلاگم را تخته می کردند !( جالبه که بعد از مدتی دوباره با همان آدرس و نشانی همان وبلاگ را می تونستم ثبت کنم ، روز از نو و روزی از نو )
شاید حدود هفت هشت وبلاگم در این دو سایت نفله شدند و من پررو تر از آنی بودم که از کار دست بکشم . به محض بسته شدن وبلاگم ، وبلاگی دیگر را براه می انداختم تا اینکه به پیشنهاد قلم ( پیوند کده ) به بلاگ اسپات اسباب کشی کردم . اولین دوستانم را در بلاگفا یافتم : باران زیبا ، کیانوش ، قلم ، ناخدا میداف و ...

اما چرا وبلاگنویسی !
آدم وقتی از وطن دور میشه ، و مخصوصن وقتی که مجبوره در محیطی تلخی های غربت را تحمل کنه که مردمش تو را در هرحال و همیشه بعنوان یک خارجی و وصله ناجور می بینند ، دلتنگی ها و غم غربت چنان بر تو سنگینی میکنه که باید راهی بیابی تا بتونی با اصل خودت ( وطنت ، فرهنگت و زبانت ) ارتباط داشته باشی .
بویژه اینکه مردم دور و برت کشورت را با حکومتت میشناسند و هر رفتار و گفتار آنها را به حساب فرهنگ و آداب و رسومت به حساب میارند . خیلی تلخه که می بینی همسایه ات بعد از صبح بخیر ، جمله ای از مسئولان ( حاکم ) بر کشورت را بازگو می کنه و نیشخندی میزنه که گویی در دل میگه ، هی ببین چه خوش شانسی که ...
باید جایی فریاد میزدیم که " ما ایرانیم " ! نه آنها که بنام ما ، هر خرافه ای را با صدای رسا بیان می کنند تا آبروی نداشته شان را به فرهنگ و هویت ملی ما گره بزنند. غده ای که در گلو بود راه نفس می بست ، مهم نبود که کسی شنوای حرفت باشه یا اصلا کسی به وبلاگت سربزنه ، مهم برای من این بود که موجی براه بیفته و بنوعی اعلام کنیم حساب ایرانیان را از جمهوری اسلامی جدا کنید .
مهم این بود که هر روز تعداد وبلاگها بیشتر بشه . کم کم حس مشترکی بین اهالی وبلاگ فارسی دیدم ، با وجود سلیقه های متفاوت ، دیدهای متغایر و موضوعات مختلف ، همه ( خودآگاه یا ناخودآگاه ) کمک می کردند تا دنیایی از جنس دیگه ساخته بشه ، فضایی که می شد در آن حرف دلت را بزنی ، از تجربه ها و خاطرات گرفته تا آرزوها و اهداف ، هیچکس مانعت نمی شد ، پرده حجب و رودربایستی ها به کنار میرفت و تو همانی می شدی که می خواستی . کم کم یاد گرفتم چطور وبلاگ هایی را بیابم که قلمشان به دلم می نشست .
نوشته کسانی را براحتی ( و به روز ) در اختیار داشتم که قبل ها برای پیدا کردن کتابشان باید به هزار در میزدم . و این معجزه وبلاگستان بود .
اما !
امروز که میبینم دوستان یکی یکی از این فضا دل میکنند دچار نوعی افسردگی میشم ، وقتی حکومت غاصب کشور دنیای وبلاگ ما را چنان مهم میبینه که برای چنگ انداختن بر آن حاضره تا سرمایه و وقت گزافی را پرداخت کنه ، چرا باید ما با کم کاری و دلسردی تن به خواست آنها بدیم .
وقتی سراغ وبلاگ هایی میرم که زمانی پر رونق بودند و امروز سرایشان سرور گذشته را نداره ، حسرت می خورم .
ما ایرانیم ، اما نکنه واقعا ما ایرانی ها همینیم که زود دلسرد و خسته میشیم ؟!
تا دنیا بدلیل همین نوشته هایی که هرکدام از ما در خلوتی و خلوصی می نویسیم ، توجهش به صبوری و متانت مردم تحت ستم ما جلب شد، سلاح را به صلاح غاصب زمین و ظالم زمان ، زمین گذاشتیم .
روز وبلاگستان فارسی ست ، کاش وبلاگنویسان همتی می کردند و رونقی دوباره به این دنیای مجازی می بخشیدند .
و باز رسم این روز بر اینه که هر کسی نام چند وبلاگ مورد علاقه اش ذکر کنه .
دلم می خواد قبل از همه از دو وبلاگنویسی نام ببرم که اولی ، آخرین جمله اش یادی از وبلاگنویسها بود و دومی تا آخرین ثانیه حیاتش ( بر روی تخت بیمارستان ) مشغول نوشتن مطلب ( در وبلاگش ) . جای ناخدا میداف و رامین مولایی خیلی خالیه .
من به همه وبلاگهایی که در پیوند وبلاگم قرار دارند ، علاقه دارم .خیلی از وبلاگهایی که خیلی دوستشون داشتم دیگه به روز نمشند ، مثل هاله ( کجایی ؟! ) ،مثل کیانوش ( تو دیگه چرا ! ) ، مثل قلم ( که فکر میکنم ازدواج کرده ! ) ، مثل مینو صابری عزیز و مثل خیلی ها که فیس بوک وقتشون را پر میکنه ، ... چی بگم آخه !
فقط میتونم بگم حیف و صد حیف .اما امیدوارم اینها هیچوقت ناامید نشند :
باران زیبا ، نق نقو ، بلوچ ، مانی خان گل ،هادی خرسندی ، حسن درویش پور ، درپیروی از خرد ، کریم پورحمزوی ( با معرفت ) ، حافظه تاریخی ، اسد و بیلی ،مسعود برجیان ، یک گیله مرد ( کم کار شده ) ، عمو اروند ، امیریه ( استقلالی ) ، شهربانو ،فرهاد سلمانیان ( با همه کم کاریها و گرفتاریهایش ) ، کلموک جان ، ف م سخن ، ملای هیز ، خسن آقا ،زیتون ، بابک داد ، سیپریسک ، جمهور ، نوری علاء ، لقمانعلی ،زنانه ها ،دارالمجانین ، ، ، ...

دنیای سیاه دین

2007-08-28T01:24:00.000-07:00

برای انسانگرا یا هیومانیست مسئله خدا حل شده است. انسانگرا دنیا و هستی را آنچه که هست می بیند و سعی میکند افسار تخیلات و خیالبافی های خود را در دست گرفته و نگذارد او را به منجلاب بکشاند. خیالبافی مشکل عمده انسان است . بزرگترینش همان خدا و در مراحل پایین تر توهمات و خیالپردازی ها و پارانویا ها در رابطه با تحولات و جریاناتی که در حول و حوشش اتفاق می افتد.
اما از انجاییکه انسان های بسییاری هستند که هنوز موفق نشده اند خود را از منجلاب تخیلات بیرون بکشند و خود را بشویند و به یک انسان تمیز و واقعگرا تبدیل کنند بحث وجود خدا و نقش خدا در زندگی این انسان ها هنوز داغ و اجتناب ناپذیره.

به نظرمن این انسان بود که خدا را آفرید نه بلعکس. انسان خدا را قادر و عالم وحی و مراد و مدرک , نه مرکب و جزء و نه شعی و نه سمع آفرید یعنی قدرتمندترین, عالمترین, و مدرکترین موجودی که هیچ چیزی برایش مبهم نیست و جنسش هم نه از مرکبه نه از شیع و جزئی از چیز دیگری هم نیست بلکه کل است و به هیچ وجه من الوجوح هم قابل رویت و قابل درک و شنیدن نیست آفرید.
از آنچاییکه این موجود زائده تخیلاته, اثبات آن غیرممکنه. نه بودن و نه نبودنش را می توان ثابت کرد. بخاطر همین هم هست که این موجود ,واهی توانسته در میان انسان ها همچنان به حیات خود ادامه بده.

انسان آنقدر به خیالبافی و خیالپردازی پرداخت که به تدریج از دنیای زیبا و پر لذت و روشن واقعی خارج شد و وارد دنیای سیاه مطلق تخیلات خود شد. خدایی را که آفریده بود در دنیای زیبا و لذت بخش واقعی نمی زیست زیرا نمی توانست او را در آنجا ببیند. خدا در دنیای سیاه تخیلاتش بود و او می بایست بسوی خدای خود برود یعنی باید در دنیای سیاه مطلق تخیلاتش و در نزدیکی خدایش زندگی کند. چشمانش به تدریج کور شد و آنچه که در مقلبل چشمانش بود را نمی دید. و هر آنچه را که او را از دنیای تخیلاتش حتی برای لحظه ای بیرون می آورد را نفی می کرد و حرام اعلام می کرد و آنرا برای خود و فرزندان و ایل و تبار خود حرام و ممنوع اعلام میکرد.

کسی که هنوز دارای مذهبه مانند فردی است که هنوز در اطاقی بسیار تاریک که هیچ نور طبیعی در آن نیست زندگی می کند. این تاریکی آنقدر سیاه است که چشمانش فراتر از دو قدمی اش را نمی بیند. او مجبور است دستوراتی را که برایش تجویز کرده اند اجرا کند زیرا نمی داند در سه قدمیش چه می گذرد. او در این اطاق متولد شده است و در این اطاق زندگی می کند و در همان اطاق سیاه هم دفن می شود. اکثر ما در این اطاق بدنیا آمدیم و بسیاری از ما هنوز در این اطاقیم. بسیاری هم هستند که می دانند در خارج از اطاق روشنایی است اما برای از دست ندادن آنچه که در این اطاق نسیبشان شده با آگاهی کامل روشنایی خارج از اطاق سیاه را انکار می کنند و دیگران را به ماندن در این اطاق تشویق می کنند. اما آنهایی که از این اطاق سیاه بیرون آمده اند به خوبی می دانند زندگی در این فضای باز و روشن چقدر زیبا و لذت بخشه.

به امید روزی که دیگر کسی در این اطاق سیاه نمانده باشد و برای همیشه در آنرا پلمب کنیم.

انسان خــدائی

2007-06-18T08:21:00.000-07:00

"انسان سالاری" و " انسان خــدائی"

انسان در گذرگاه تاريخ، انديشه های گوناگونی نسبت به "خـود" و "جهـان" داشته است. کيفيت
اين "شنـاخت" بر حَسَب دوره بندی های تاريخی، متفاوت و گاه متضاد بوده، چرا که انديشه ها، در واقع ؛ سلاح ايـدئـولوژيکی انسان ها، در رَوَنـد تاريخ بوده اند.
ساخت انديشه ها و چگونگی عقايد می رساند که:
پيداش، گسترش و زوال محتوی و شکل انديشه ها، مفهومی تاريخی دارد که بر اساس ضرورت های تاريخی، مطرح می شود.
انديشه ها در مسير تاريخ، نه يکباره، بلکه در ارتباط با ساخت های قبلی، شکل می گيرند و قوام می يابند. پذيرش اين رابطه به آن معنا نيست که اساساً هر شکل نوينی از شعور و انديشه، تصويری جامد از اشکال پيشين است، ماديت تاريخی انديشه می رساند که ظهور محتوی و شکل نوينی از جهان بينی، در عين داشتن رابطه با اشکال پيشين، خـود، چيـز ديگری است.
انسان، در دوره های اوليه، "خــود" و "جهـان" را از ديدگاهی "اسطـوره ای" تحليل می کرد، به عبارت ديگر: نگرش اسطوره ای، سلاح عقيدتی انسان دوره های نخستين بود. در تحليل نهايی بايد بگوئيم:
جـوهـر جهـان بينی اسطوره ای، پزيرش دخالت انسان، در رَوَنــد های طبيعی و اجتماعی است.
انسان در اينجا _ برخلاف انسان مذهب _ موجودی وامانده و بر کنار از سازندگی و خلاقيت تاريخی و عاجز از فراز آمدن بر جبرهای تاريخی و طبيعی نيست، بلکه موجودی است پـويـا که برای گسترش انديشه ها و بهبود زندگی ِ خويش، مبارزه می کند.
انسان در جهان بينیي اساطيری حتی می تواند با خدايان نيز به مبارزه برخيزد، فرجام اين مبارزه، اگر چه ممکن است شکست باشد، اما جوهر مبارزه به او هستی و هويتی ديگر می دهــد...
ذهـن اسطوره ای انسان، تا آنجا پيش می رود که خدايان تماماً انسان واره انـد: شراب می نوشند، دارای رمه های پـروار هستند، کفش های زرين دارند، بر تخت های زرين می نشينند، بسان انسان ها در لحظات مستی و عشق يـَـله می شوند، در جنگ های قبيله ای شرکت می کنند، حسد می
ورزنـــد و ...

"انسان _ خــدائی" فصل مشترک تمام بينش های اسطوره ای است، در نزد ايرانيان باستان و در نظام عقيدتی زرتشتی: "آنـاهيتـا" ايزدبانوئی است که بر بالش های زرين تکيه می دهــد، او است که ساق ها و بازوان سپيد دارد: از نظر جامعه شناسی، بافت چنين انديشه ای را الگوی "تن گـرائی" و "انسان انگاری" تشکيل می دهـد، چرا که انسان در متن جهان بينی اسطوره ای، همه چيز را همانند خــود می پنداشت و هر نمود و حرکتی را بر اساس الگوی مادی خود تحليل می کرد.
در نظام عقيدتی "زرتشتی"، پيروزی "اهــورا" مشروط به همکاری انسان ها در نبرد با "اهريمن" است، به عبارت ديگر: علت وجودی ِ آفرينش انسان، حضور و حاکميت او و دخالت در مبارزه برای پيروزی انسان و "اهــورا" است، مثلاً: "هـرمـزد" در اساطير زرتشتی، خـدائی است که بدون ياری مردمان، قادر به پيروزی نيست ... روشن است که در چنين بينشی، انسان در مرتبه ای عالی و "خداگونه" قرار می گيرد. "انسان خـدا" ئی که می تواند در فراخنای وسيع استعداد ها و قابليت ها، بر همه چيز مسلط شود. در واقع،
انسان ، خود ، خــدائی است که بياری خدايان ديگر می شتابد.
جامعه شناسی اساطير می رساند که: مايه های اساطيری، جوهر بنيادی مذاهب فئودالی بوده که بر حَسَب شرايط اقتصادی و تاريخی، تغيير شکل داده و منطبق با شرايط نوين گشته اند.
بی گمان در اين گذرگاه، عناصر جديد فراوانی وارد شده که مفهوم بنيادی و آغازين را تحت الشعاع قرار داده اند. به عبارت ديگر: مذهب در عين اينکه از "اسطوره" سود می جويد ، به تمامی اسطوره نيست، چرا که مذهب بيشتر بر مايه های متافيزيکی (که خاص انسان فئودالی است) تکيه دارد، خــدای مذهب، ارتباط بسيار دور ِ تاريخی با خدای اسطوره دارد.

* * *

با پيدايش "زنادقــه" و "ماده گرايان" در قـرن سوم هجری، برای نخستين بار به "کمال انسانی" و مقوله های "انسان سالاری" و " انسان خــدائی" توجه شد.
زنادقه و متفکران مادی، با تحليل علمی از "بنياد اديان" نشان دادند که
دين بطور اساسی بر مبنای ترس استوار است،
ترس از چيزهای ناشناخته، ترس از شکست، ترس از مرگ و ترس از بی تکيه گاهی در برابر حوادث و مشکلات: انسان را ناخودآگاه به سوی خدای "پــدر _ گونــه" کشانيـد.
زنادقه و ماده گرايان ِ اين دوره، نشان دادند که؛ منشاء و خاستگاه دين: تـرس و بيـدادگری است و شگفت نيست که بيدادگری و دين، در طول تاريخ بشر، همگام و همپای هم پيش آمده اند، مثلاً: وقتی که ظلم و ستم و استثمار شديد، باعث شد تا روستائيان و رنجبران، تکيه گاه اقتصادی و امنيت اجتماعی خود را از دست بدهند، نياز روحی و معنوی توده ها بداشتن يک "حامی" ، يک "مُنجی" و يا يک "خدای دادگستر" در هيأت "مقنّع" تجسّم يافت، آنچنانکه 50،000 (پنجاه هزار) تن از همين روستائيان و رنجبران در مقابل اقامتگاه "مقنّع" ، جمع می شوند، ناله و مويه می کنند و موی از سر می کَننَد و التماس می نماينــد که فقط يک لحظه، خــدای خــود (مقنّع) را ديدار نمايند.
اساس انديشه ها و اعتقادات ماده گرايان ايرانی _ اسلامی ، بر مبنای انسان و کشف توانائی های ذاتی و خلاّق او استوار بود. آن ها تأکيد می کردند: تا زمانی که انسان معتقد و متکی به عقايد و باورهای مذهبی است ، نيرو ها و استعداد های بالقـوهء او ، مجال ِ ابراز و شکوفائی ندارند.
انسان ِ مذهبی ، برای تأمين آزادی و تعميم عدالت اجتماعی ، همواره "منتظر" بوده تا نيروئی غيبی و خارجی ، کاری را که خود، مسئول انجام آنست، به ثمر برساند*.

* بر خلاف "توجيه" «دکتر علی شريعتی» هيچگاه انتظار، مذهب اعتراض نبوده است. تاريخ نهضت های توده ای و جامعه شناسی اديان، نشان می دهـد که توده های "منتظر" بجای کشيده شدن به ميدان عمل و مبارزه (برای احقاق و استيفای حقوق حقه خود) و بجای دست بردن به "عمل" و اقدام کار ساز، دست نياز بسوی آسمان گشودند و از نيروهای غيبی و خارجی، طلب "فَرَج" و ياری کردند ... بنابراين:
"انتظار" نه تنها هرگز "مذهب اعتراض" نبوده، بلکه هميشه "مذهب احتراز" و پرهيز بوده است.

به عقيدهء ماده گرايان: خــدا، سمبل قدرت و نيروئی برتر و فراتر از انسان نيست، بلکه در اين شيوهء تفکر، خدا سمبل نيروهای خودِ انسان است که بشر می کوشد تا در زندگی خود، به آن ها دست بيابد.
انسان ضمن اينکه بايد محدوديت ها و ناتوانی های خود را بشناسد، از نيروهای ذاتی و خلاق خويش نيز بايد آگاه گردد.
اگر انسان قبول کند که تکيه گاهی جز نيروهای خود ندارد، کاربـُرد صحيح آن ها را خواهـد آموخت و بی آنکه چشم به "آسمان" داشته باشد، در برخورد با طبيعت و مشکلات، با انديشه و عملی "زمينی" روبرو خواهد شد.
انديشه های "زنادقه" و ماده گرايان قرن سوم هجری و بحث در قدرت خلاقه و ذاتی انسان، زمينه را برای پيدايش "انسان خــدائی" و "اناالحّق" حلاج، آماده ساخت.

* * *

گفتيم: اسلام خيلی زودتر از ساير اديان، دچار تشتّت و تفرقه گرديد بطوريکه بلافاصله پس از مرگ پيغمبر و هنوز مراسم کفن و دفن او به انجام نرسيده بود که تضادها و اختلافات درونی حکومت اسلامی، آشکار شد.
از يکطرف: ابوبکر، عُمر، عُثمان و ديگر اشراف و سرانِ قريش و از طرف ديگر: "حضرت علی" (بعنوان جانشين بلافصل محمد) مبارزه و کشمکش های شديدی را برای تصاحب قدرت سياسی _ مذهبی ، آغاز کردند ...
... بهر حال، اختلاف بر سر "امامت" و رهبری مسلمين، باعث شد تا در اندک مدتی مسلمانان به فرقه ها و دسته های متخاصم تقسيم شوند و هر يک خود را "حق" و ديگری را "باطل" بدانـد.
"خوارج" بعنوان مظهر "جمهــوريخـواهـان" برای تحقق يک دموکراسی و حکومت "انتخابی" می کوشند و "شيعيان" با تمايلات "سلطنت طلبانهء" خود، خلافت و امامت را "موروثی" و مختص به خاندان پيغمبر (علی) می دانستند. بعدها هر يک از اين دو فرقه، به شعبات و شاخه های بسياری تقسيم شدند که هر يک ادعا های خاص خود داشتند، مثلاً "تشيـع" در طول تاريخ به شعبه های مختلفی تقسيم گرديد که عمده ترين اين شعبه ها و فرقه ها: کيسانيه، زيديـه، اماميـه، غـُلات و اسماعيليان می باشند.
جنگ ها و مبارزه هائی که اين فرقه ها بر سر مسئلهء امامت (يا خلافت) و جانشينی "محمد" کردند، براستی سراسر تاريخ اسلام را خونين کرده است و بقول "شهرستانی" هيچ مسئله ای در طول تاريخ اسلام به اندازهء مسئله "امامت" باعث برادرکُشی و خونريزی نشده است.
مسئله "امامت" (يا خلافت) با همهء خون ريزی ها و برادرکُشی هائی که بخاطر آن روی داد، نتوانست بيک وضعيت روشن تاريخی منجر شود، بلکه به تفرقه ، پراکندگی و اختلاف مسلمانان و ايجاد فرقه ها و مذاهب متخاصم جديد افزود، از اين ديدگاه است که "حافظ" می گويـد:

جنگ هفتاد و دو ملت همه را عذر بنــه

چون نديدند حقيقت ، ره افسانه زدنــد

بدين ترتيب: "بحران رهبریِ" مسلمين، در طول تاريخ اسلام، به "بـُن بست رهبری" رسيد و هيچ يک از فرقه ها و مذاهب اسلامی نتوانستند آزادی و عدالت اجتماعی را تحقُـق بخشنـد.
در کنار اين "جنگ هفتاد و دو ملت" ، انديشهء "خـود رهبـری" و "انسـان خــدائی ِ" زنادقه و ماده گرايان _ بيش از پيش _ شکل می گرفت و قوام می يافت.
در جهان بينی "انسان سالاری" يا "انسان خــدائی" ، انسان، هـدف انسان است و هيچ غايتی برتر و بالاتر از او، وجود ندارد. در اين جهان بينی، يگانه راه تـأمين سعادت بشر و نخستين شرط تحقـُق عدالت اجتماعی و شکوفاندن نيروهای خـلاّق آدمی، در آنست که انسان را از انقياد خرافات ِ مذهبی و اسارت پالَـهـَنـگ های دينی، رها کنند.
«پـُرومتـه در زنجيـر به همان اندازه که "راز" پيروزی خود را يافته است، از "بنــد" نيز رسته خواهد شد، جراحاتش درمان خواهد يافت و نيروی خـدائی ِ خود را، دو باره بدست خواهد آورد» زيـرا،
آگـاهی: سر آغاز آزادی و رهائی است ...

به اين ترتيب، در يک رَوَنـد تاريخی و همراه با تکامل انديشه های فلسفی، ماده گرايان و زنـادقـهء قرن سوم هجری، عليـه نهـادهـای دينی، طغيـان کردند، ديوارهای ترس، تبعيّت و تسليم مذهبی را فرو ريختند و از آگاهی و "خــودآئـی" بـه "خــدائـی" رسيدند، و "خــدا" نـه بعنوان مظهر قدرتی برتر و مسلط بر انسان _ بلکه به مظهر نيروهای خلاق و خروشان خـود ِ انسـان تبديل گشت ... و در اين ميان "حسين بن منصور حلاج" (نـه بعنوان يک متصوف و عارف) بلکه به عنوان نخستين شورشی _ و شهيدی که از "تصوف طغيان" به تفکر و "طغيان الحـادی" رسيده است، در تاريخ عمل و انديشه، جائی شکوهمند و شريف دارد.

برگرفتــه از « حـلاج » ، علی ميرفطروس _ ص 133 تا 136

در باره انجمن ایرانیان انسانگرا

2006-10-10T09:01:00.000-07:00

دیدگاه ما
ما خواهان یک دنیایی هستیم که عاری از مزایا و یا تبعیضات ناشی از مذهب است. دنیایی که در آن انسانها بر مبنای منطق, تجربه و ارزشهای مشترک انسانی در صلح, دوستی و محبت زندگی می کنند. در ایران همانطور که میدانیم تبیعضات ناشی از مذهب بطور وفور واقع میشود. کسانی که مذهبی نیستند از بسیاری از مزایای کاری و اجتماعی محرومند. و در عوض کسانی که مذهبیند از انواع و اقسام مزایا برخوردارند واکثر مقامات عالی را افرادی پر کرده اند که اساسن فاقد صلاحیتند اما از انجاییکه مذهبیند به این مقامها منصوب شده اند. این تبیعضات برخلاف اصول حقوق بشر است. انجمن معتقد است که انسان و اجتماع آنقدر تکامل یافته که برای یک زندگی عالی و مدرن, مذهب نقشی در آن ندارد و در عوض علم پاسخگوی سوالات و مجهولات بشر است.

اهداف ما
انجمن ایرانیان انسانگرا برای ترفیع و ترویج اصول انسانگرایانه و حمایت و نمایندگی انسانهایی که خواهان یک زندگی عالی بر مبنای اخلاقیات بدون مذهب و اعتقادات خرافاتی هستند بوجود می آید. هدف انجمن ایجاد یک جامعه آزاد, دمکرات و سکولار است.

انجمن ایرانیان انسانگرا حقوق مدنی و اجتماعی ایرانیانی را که پایبند به اخلاقیاتند اما به هیچ مذهبی وابستگی ندارند را حمایت میکند. ما به حقوق بشر, دمکراسی, سکولاریسم, برابری و عدالت و احترام دوجانبه معتقدیم. ما خواهان یک جامعه باز که در آن همه افراد از آزادی اعتقاد, مذهب و بیان برخوردارند هستیم. ما خواهان پایان مزایا و تبیعیضات ناشی از مذهب بخصوص اسلام که در دستگاه ها و نهاد های کشور بخصوص قوانین, آموزش و پرورش, صدا و سیما و رسانه ها و یا هر جایی دیگر که رخنه کرده است میباشیم.

دیگر هدف این انجمن تحقیق و پژوهش برای یافتن پاسخ های علمی به مجهولات و خرافات و اعتقادات مذهبی است.

عضویت

عضویت در این انجمن به این معنی نیست که عضو تابع یکسری قوانین و قوائد انجمنی خواهد بود. این انجمن هیچ قائده و قانون حادی ندارد. هر عضو فردی است که خود می اندیشد و مسئول اندیشه های خود است. عضویت در این انجمن همانگونه که در« اهداف ما» گفته شد بدین منظور است که با گسترش و با کسب جایگاه اجتماعی حامی و مدافع حقوق بشری و اجتماعی ایرانیان انسانگرا و ایرانیان بطور کلی باشد. عضویت در این انجمن آزاد است و هیچ محدودیتی وجود ندارد.

مانیفست انجمن ایرانیان انسانگرا

انسانگرایی یک فلسفه رو به تکامل از زندگی ی است که بدون باورهای خرافاتی و ماورائ طبیعی با اتکاء بر توانایی, مسئولیت, اخلاقیات, احیای فردیت و بطور کلی برای ارتقای انسانیت که دائما در حال حرکت است, تاکید می کند. موضع انسانگرایی با هدایت روش منطق و با الهام از محبت و نوع دوستی و اخلاقیات و درس از تجربه ها, ما را به یک زندگی عالی و کامل رهنمود می کند. این موضع بمرور زمان تکامل یافته و همواره با تلاش انسانهای متفکر که معتقدند ارزشها و ایده الها, هرچند که با دقت شکل گرفته باشند, با پیشرفت علم و دانش تغییر پذیرند, درحال تکامل است. این مانیفست قسمتی از تلاش ما برای بازگو کردن خط و مرز های قابل درک انسانگرایی است و نه آنچه که ما باید باور داشته باشیم. چکیده ای انچه که انسانگرایان با توافق همگانی باور دارند است و در این راستا است که انچه را در زیر می اید تاکیید می کنیم.

شناخت جهان از مشاهدات و تجربیات و نقد منطقی این مشاهدات و تجربیات بدست می آید.
انسانگرایان یافته اند که علم بهترین روش برای دست یافتن به این شناخت و همچنین برای پیداکردن راه حل ها و پرورش دادن تکنولوزی های مفید است. ما همچنین ارزش چرخش از اندیشه ها, عقیده ها, هنر ها, و تجربه های باطنی از طریق نقد و انالیز هوشمندانه را تصدیق می کنیم.

انسانها قسمتی از طبیعتند که نتیجه یک تغیر و تکامل نا هدایت شده است. انسانگرایان طبیعت را خودزا می پندارند.
ما زندگی را انچه که هست کامل و کافی قبول داریم و فرق می گذاریم بین آنچه که هست و آنچه که ما ممکن است آرزو داشته باشیم و یا تصور کنیم که باید باشد. ما مشکلات غیر قابل پیش بینی در اینده را خوش امد گویانه می پذیریم و بی باکانه مجذوب ناشناخته ها هستیم. تجربه به ما اموخته که ارزش های اخلاقی از منافع و محتاجات انسانها مشتق می شوند. اخلاقیات, ارزش والای انسانگرایی, در آسایش و رفاه از چگونگی شرایط و رویدادها, منافع و نگرانی های انسان, از فردی تا گروهی شکل می گیرند. ما به این اصل که هر فردی دارای ارزش ذاتی و حرمت که دارای حق انتخاب در چهارچوب آزادی همنوا با مسولیت است معتقد و متعهدیم.

احیای زندگی کامل انسان از شرکت فرد در خدمت ایده الهای انسانی بوجود می آید.
هدف ما یک زندگی مملو از منظور, مقصد, شادی, نشاط و لذت است. ما مجذوب شگفتی های طبیعت اعم از لذت ها و فاجعه ها ی آن حتی مرگ هستیم. انسانگرایان بر روی فرهنگ غنی انسان و انسانگرایی برای فراهم آوردن آسودگی و آرامش در زمان احتیاج و کمبود و دلگرمی در زمان فراوانی تاکید می کنند.

انسانها موجودات اجتمایی و انسی هستند و در روابط بین خود منظور و مفهوم می یابند.
آرزوی انسانگرایان برای رسیدن به یک دنیای عاری از ظلم و نتایج آن و غمخواری دو جانبه است که در آن مخالفتها از طریق مشارکت بدون بکار گرفتن خشونت رفع می شوند. متصل کردن فردیت با اتکا متقابلانه و وابستگی به دیگری, زندگی ما را غنی تر می کند. و ما را برای غنی تر کردن زندگی دیگران تشویق می کند و الهام بخش داشتن امید برای کسب صلح, عدالت و موقعیت برای همه است.

فعالیت برای منفعت جامعه شادی فردی را ارتقاع می دهد.
فرهنگ متمدن برای رهایی انسان از خشونت و بی رحمی ها و کاستن رنج ها و بهتر کردن جامعه و بدست آوردن یک جامعه جهانی فعالیت می کند. ما دنبال به حداقل رساندن نابرابری های شرایطی و توانایی ها هستیم و از پخش متعادل منابع طبیعی و نتایج و دست آورده های بشری بین همه تا جاییکه بیشترین افراد بتوانند از زندگی مرفه لذت ببرند حمایت می کنیم. انسانگرایان دغدغه مرفه بودن همه انسان ها را دارند و به تنوع و عقاید مختلف بشرط انسانی بودن معتقد و متعهدند. ما به خقوق بشر و آزادی های مدنی در یک جامعه باز سکولار معتقدیم و برای استقرار آن فعالیت می کنیم. ما معتقدیم که این وظیفه همه است که در پروسه های دمکراتیک شرکت کرده و وظیفه همه میدانیم تا از تمامیت, تنوع و زیبایی های طبیعت از طریق مطمئن و قابل مستمر حفاظت کنند.

بنابراین, با بودن در جریان زندگی, ما با این دید و با این آگاهی که بشریت توانایی پیشرفت و ترقی به بالاترین ایده الهای انسانی را دارد, برای ارتقاع زندگی پر نشاط و پر مفهوم نفس می کشیم. و معتقذیم که مسولیت زندگی ما و نوع دنیایی که در آن زندگی می کنیم بر دوش خود ما و ما تنها است.

اخلاقیات

اخلاقیات جزیی از خصوصیات انسانی است. عشق و تنفر دو روی سکه بشریتند. خوبی از عشق و محبت متولد می شود و بدی از تنفر. این پدیده کاملن علمی است. علمی است زیرا این احساسات در بطن و طبیعت انسان هستند. عشق و محبت و تنفرقابل اندازه گیری هستند و اندازه آن بستگی به شرایط خود فرد و جو و محیطی که در آن زندگی می کند دارد. خوبی و بدی هم بدین گونه قابل اندازه گیری است. عشق و تنفر و یا خوبی و بدی هم ابجکتیو و هم سابجکتیو هستند. شرایط فردی, جوی و محیطی هستند که یک فرد را شرورو قانون شکن و یا محترم و قانون شناس می کند. این شرایط علمی هستند و با بکار گرفتن علم می توان شرایط را برای تحقق ارمان های عالی انسانگرایی و انساندوستی و یک جامعه عاری از جرم و جنایت فراهم آورد. ابجکتیویتی و سابجکتیویتی عشق و تنفر و یا خوبی و بدی هر دو در یک سیکل قرار دارند و یکدیگر را خوراک می دهند. شعور عمومی از یک سو برای فرد استاندارد تعیین می کند و فرد از سوی دیگر خود نقشی در تعیین و ترویج این شعور عمومی دارد. شعور عمومی بر مبنای انسانگرایی متحرک است و با تکامل انسان در طی طول زمان شکلی جدید بخود میگیرد. با رشد تکاملی انسان و جامعه, آنچه که در گذشته بد شمرده میشد ممکن است خوب شمرده شود و برعکس. از این رو نباید شعور عمومی و رشد تکاملی انسان را با اعتقادات خرافاتی و یا ثابت و غیر قابل تعویض مذهبی مسدود و محدود کرد. علم همیشه بصورت فعال بدنبال کشف مجهولات است و این فعالیت دائمی است که باعث پیشرفت و تکامل انسان شده است. برخلاف علم, مذهب و اعتقادات خرافاتی فعالیتی برای کشف اسراری که برای انسان پوشیده هستند ندارد و با گماردن قاعده آخرت و وعده های پاداش و یا مجازات انسان را از تلاش برای کشف راه حل های علمی و عملی و یافتن پاسخ ها برای بهتر شدن خود و جامعه خود باز میدارد. علم سایکولوژی و سوسیولوژی فعالانه به دنبال کشف اسرا رفتار انسان و جامعه هستند. این اولوژی ها تا کنون پشرفت های چشمگیری در این زمینه ها داشته اند. اما از انجاییکه وسعت خود کهکشان بی نهایت قلمداد می شود, اسرا و مجهولاتی که هنوز انسان پاسخ های به آنها را نیافته هم بینهایتند. اما این دلیل نمی شود که انسان برای این مجهولات باید از خود پاسخی خرافاتی و عقیدتی بیافریند زیرا می خواهد حتمن بداند که جواب آن چیست. تا زمانی که فعالیتش جوابی نیافته است مجهول باقی میماند و انسان تا کنون براحتی با بی نهایت مجهولات زندگی کرده و بهمان گونه ادامه خواهد داد بدون اینکه از کیفت زندگی خود بکاهد. اما با اعتقاد داشتن به یکسری قوائد غیرعلمی خود را از فعالیت برای رسیدن به پاسخ علمی باز می دارد و به همان پاسخ های خرافاتی و عقیدتی بر مبنای تصورات و تخیلات ذهنی خود بسنده می کند.

جایگاه خدا در قرن 21

یکی از سوالاتی که در ذهن فرد کنجکاو و جستجو گر مطرح میشه نقش خدا در قرن 21 و علم است. از انجاییکه علم همیشه در حال پیشرفت است و با اختراع دستگاه ها و سیستم های سنجشی جدید تر و پیشرفته تر پدیده های که در گذشته غیر قابل توضیح بوده اند را توجیح می کند, نقش خدا در توجیح پدیدها کمتر و کمتر می شود. بعنوان مثال از اوایل قرن 16 تا قرن 19 میلادی علم محدود میشد به مشاهدات عینی یا با چشم لخت و یا با تلسکوب و در نتیجه پدیده هایی که با چشم دیده نمی شدند برای دانشمندان بصورت اسرار باقی مانده و تا آن زمان با وجود انبوه پدیده های غیر قابل تشریح وجود خدا همچنان در ذهن انسان از جایگاه ویژه ای برخوردار بود. اما بعد از قرن 19 که انسان تدریجا موفق به تشریح پدیده هایی که با چشم دیده نمی شوند مانند الکترو مغناتیسم با دستگاه ها ی سنجشی مخصوص به این نتیجه رسید که هر پدیده ی مجهولی را می توان با پیشرفت علم و درک عمیقتر آن و اختراعات وسیعتر تشریح کرد. بنا براین نتیجه گیری, جرات انسان قرن 19 برای رد خدا بیشتر شد متفکرانی مانند نیتجه توانستند نظرات خودرا با ترس کمتری بیان کنند . البته بودند متفکران بزرگ دیگری مانند ولتر 1694- 1778 و دنیس دیدرا 1713-1784 در قرن های قبل از نیتجه که مذهب را نقد می کردند. ( لطفا زیرنویس را در رابطه با تاریخ انسانگرایی ملاحظه کنید)

انسان بدوی آموخته بود که خدا را در هر لحظه زندگی پر از اسرارش در نظر داشته باشد و گاهی انقدر ذهن خود را مشغول خدا می کرد که عاشق پاک باخته اش میشد تا جاییکه از خود یک موجودی کاملن پاسیو و فاقد استفاده می ساخت . انسان بدوی برای مصونیت از انواع و اقسام خطرهایی که توان پیش بینی آنها را نداشت از سپیده صبح تا لحظه خواب لازم میدید که باید خدا را ستایش و نیایش کند تا از آن بلاها مصون باشد اما انسان قرن 21 لزومی برای اینکار نمی بیند. از اکثر بلاها رها یافته و می داند که ان سری بلاهای دیگری (ماسوای بلاهایی که دیگر انسانها بر او وارد می کنند) که علم برای مقابله با انها هنوز چاره ای نیافته همه نهایتآ از سوی خودش قابل پیش بینی و قابل کنترلند و خواهند بود و این توانمندی انسان قرن 21 است که بخوبی می داند و تجربه کرده است که بازده اش هم بسیار بیشتر از ستایش و نیایش خدایی است که نمیداند وجود دراد یا خیر. بحث من اینجا این نیست که ثابت کنم خدا وجود دراد یا ندارد. بحث این است که نقش خدا در قرن بیست ویکم و در اینده کمتر و کمتر خواهد شد. انسانی که خدا را نگهبان و حافظ خود می دانست اکنون دیگر به نگهبانی و حفاظت خدا احتیاج ندارد. زیرا می داند که بلاها از سوی خدا نیستند و خدا هیچ نقشی در جلوگیری و یا ایجاد آنها ندارد. هرچند که بعضی انسان ها زیر نام خدا هزاران بلاها برسر انسان های دیگر وارد کرده اند و خواهند کرد. و در آخراین کلام باید گفت اگر خدایی هم وجود دراد برای خودش دارد و من انسان نوعی لزومی به نیایش و ستایشش نمی بینم و همانطور نمی یبینم که او به پرستیده شدن از سوی من احتیاجی داشته باشد.

تاریخ انسانگرایی
غربیان معتقدند که انسانگرایی از یونان باستان آغاز شد. زمانی که برخی از فیلسوفان انزمان اعتقادات سنتی خداپرستی را رد کردند و اعلان کردند که اخلاقیات یر مبنای خصوصیات انسانی است. در طی طول زمان بلاخره قدرتهای سیاسی و مذهبی این عقیده را زیر خاک کردند زیرا این عقیده کنترل آنها بر جامعه را بزیر سئوال میبرد. برای قرنها اعتراف کردن به کافر بودن بسی خطرناک بود. اما انسانگرایی دوباره در قرن 18 به صحنه بازگشت. به انسانگرایان نامهای مختلفی دادند-طبیعت گرایان - منطق گرایان - دییست (کسانی که بر این باورند خدا زمین و آسمان را آفرید اما آنرا به حال خود رها کرد و هیچ کنترل و تاثیری و یا دخالتی در وقایعی که در آن رخ می دهد ندارد) - و بی دینان . مذهبیان آنها را مشرک و کافر خواندند. در زمانی که چارلز داروین تز خود را در مورد مبداء بشر در سال 1859 منتشر کرد, علم همه افکار را بزیر سئوال برده بود. این نوع زیر سئوال بردن علمی افکار و تعصبات مذهبی, مغز انسان را به دیدگاه انسانگرایانه باز کرد.

نقل قول ها

گور ویدال
- یکتا پرستی بزرگترین فاجعه ای است که تا کنون بر انسانیت وارد شده و من هیچ منفعت و خو بی در مسیحیت, جهودیت و اسلام نمی بینم -
- بزرگترین و ناگفته ترین بدی در فرهنگ ما یگانه پرستی است. از کتاب انجیل بربریان عصر برنز سه مذهب ضد بشر بیرون امد: جهودیت, مسیحیت و اسلام. اینها مذاهب آسمانی هستند. اینها مذاهب پدر سالاری هستند. خدا پدر قادر و متعال است و بنا براین تنفر از زن برای بیش از دو هزار سال در تمام کشور هایی که گرفتار این خدای آسمانی و نمایندگان مردش بروی زمین شدند بوجود آمد.-

دنیس دیدرا
- از تعصب تا وحشیگری فقط یک قدم فاصله وجود دارد-
- خرافات بیشتر از کفر به خدا زیان می رساند -
- خطرناکترین دیوانگان آنهایی هستند که از طریق مذهب بوجود امده اند و و آنهایی که هدفشان ایجاد هرج و مرج در جامعه است بخوبی میدانند که چه گونه از آنها استفاده کنند-
- انسان تا لحظه ای که آخرین شاه اندرون اخرین پریست خفه شود همچنان دربند است-

جان لنون
-مسیحیت خواهد رفت . محو و ناپدید خواهد شد. من احتیاج ندارم در این مورد بحث کنم. من درست می گویم و این ثابت خواهد شد. ما اکنون از مسیح هم محبوبتریم. نمی دانم کدام یک از ما اول از بین خواهد رفت : راک اند رول یا مسیحیت. خود مسیح خوب بود اما مریدانش همه خرفت و معمولی بودند. آنها هستند که همه چیز را تحریف و برای من خراب کرده اند-

فردریگ نیتچه
- در مسیخیت نه اخلاقیات و نه مذهب در هیچ نقطه ای با واقعیت در تماس نیستند.-
- تلاش مسیحیت برای از بین بردن پلیدی و بدی در دنیا, دنیا را بیشتر پر از پلیدی و بدی کرده است-
- آیا انسان یک اشتباه خدا بود یا خدا بیشتر اشتباه انسان بود?

انسانگرا کیست؟

این تست را که از سایت انسانگرایان انگلیس برگرفته شده است را انجام دهید

کدامیک از نقطه نظرهای زیر به نظر شما درست تر است؟ (می توانید بیشتر از یک نقطه نظر را انتخاب کنید)

1 - آیا خدا وجود دارد؟
الف - من مطمئنم که خدا وجود دارد و بر کهکشانها حکومت می کند.
ب - بستگی دارد منظور از خدا جیست اما فکر می کنم وجود دارد.
پ - نمی دانم
ت - هیچ مدرکی برای وجود خدا وجود ندارد بنابراین من فرض می کنم که خدا وجود ندارد.

2 - بعد از مرگ من.....
الف - روح من به بهشت و یا جهنم می رود.
ب - من زندگی را در یک جای دیگر ادامه می دهم
پ - مرگ من پایان من است
ت - من بخاطر کار هایی که انجام داده ام و یا از طریق فرزندانم در خاطرات مردم همچنان باقی خواهم ماند

3 - کهکشان چگونه بوجود آمد؟
الف - خدا آن را آفریده است
ب - موجودات هوشمند دیگر در کهکشانی دیگر ازمایشی انجام دادند و انرا بوجود آوردند و بعضی مواقع به ما سر می زنند تا ببینند که در چه حال و روزی هستیم
پ - نمی دانم
ت - یافته های علمی بهترین پاسخ است و خدایی در کار نبوده

4 - تئوریی که زندگی بر روی کره زمین در طول میلاردها سال تکامل یافته است تئوریی است که....
الف - فقط یک تئوری است. مذهب من به من داستان واقعی را می گوید
ب - خیلی امکان دارد درست باشد اما فکر می کنم خدایی هم دخالت داشته است
پ - امکان دارد درست باشد زیرا معلممان به ما گفته است که درست است
ت - درست است. مدارک زیادی که نشان می دهند این تئوری درست است فراوانند

5 - وقتی من به یک منظره زیبا نگاه می کنم فکر می کنم.....
الف - باید مخلوق خدا باشد
ب - زیاد در موردش فکر نمی کنم
پ - آنچه که معلمان و والدینم به من گفته اند قبول می کنم
ت - ما آنچه که در توانمان است باید برای حفظ این زیبایی ها برای نسل های بعد بکار بگیریم و انجام دهیم

6 - برای تشخیص خوبی و بدی....
الف - به کتاب های دینی و یا به فتواهای رهبران مذهبی رجوع می کنم
ب - زیاد در موردش فکر نمی کنم
پ - آنچه که معلمان و والدینم به من می گویند را قبول می کنم
ت - خیلی در مورد عکس العمل احتمالی اعمال خود و اثر ان بر روی دیگران فکر می کنم

7 - بهتر ه که صادق بود زیرا...
الف - مذهبم به من می گوید اینچنین باشم
ب - برخلاف قوانین و احکام است
پ - اگر صادق باشید مردم به شما بیشتر احترام می گذارند
ت - اگر صادق باشم از خودم راضی تر و خوشنودترم و احساس بهتری از خود دارم

8 - افراد دیگر مهم هستند و باید محترم شمرده شوند زیرا....
الف - همه ما بندگان خدا هستیم
ب - مردم برای من مفید هستند
پ - مردم مانند من دارای احساسات هستند
ت - همه ما خرسند تر و خوشحالتریم اگر به یکدیگر احترام بگذاریم

9 - با حیوانات باید ....
الف - با احترام رفتار کرد زیرا آنها مخلوقات خدا هستند
ب - هر جوری که فکر می کنیم به نفعمان است رفتار کنیم - آنها فاقد روح و جان هستند و برای استفاده انسان آفریده شده اند
پ - با محبت رفتار کنیم زیرا آنها نرمتر و زیباتر و با محبت تر از مردم هستند
ت - با احترام رفتار کنیم زیرا آنها هم مانند انسان ها درد و رنج را احساس میکنند و متحمل می شوند.

10 - مهمترین عمل در زندگی .....
الف - داشتن رابطه با خدا است
ب - کسب هرچه بیشتر مال و منال است
پ - از کره خاکی برای نسل های بعدی حفاظت کنیم
ت - شادی و خرسندی و آسایش انسان را افزایش دهیم.

تعبییر جوابها

این سئوالات کم و بیش جدی هستند که برای کمک به شناخت شما از دیدگاه خود از دنیا و چگونه این دیدگاه ها به باور های اخلاقی شما اثر می گذارند تدوین شده اند و اینکه آیا تعهدات اخلاقی شما از مذهب است. از آنجاییکه جواب های بسیاری از افراد می توانند مخلوطی از انواع باور ها باشند و تعداد آنهایی که جواب هایشان نامتناقص هستند کم باشد, ممکن است که هیچ یک از تعبییر های زیر منعکس کننده واقعی دیدگاه شما بناشند اما این تعابیر نشانگر آنچه که اکثر انسانگرایان باور دارند هستند.

همه و یا اکثرن «الف»
شما قطعن مذهبی هستید و انسانگرایی برای شما نیست. هرچند که شما ممکن است در بعضی از موارد با انسانگرایان موافق باشید بخصوص اگر چند پ و یا ت را انتخاب کرده باشید.

همه و یا اکثرن «ب»
شما ممکن است مقداری باور های مذهبی داشته باشید و یا ممکن است هنوز در حال پژوهش باشید و تصمیم قطعی نگرفته باشید. بعضی از جوابهای شما با اصول اخلاقیات جور در نمی آیند و بنابراین ممکن به نظر نمی رسد که شما انسانگرا باشید.

همه ویا اکثرن «پ»
جواب های شما خنثی هستند. ممکن است مقداری مطیع دیگران و یا احساسات خود باشید. انسانگرایان سعی می کنند خود و برای خود بیاندیشند. بسته به جواب های غیر «پ» شما ممکن است منکر خدا باشید و یا کمی مذهبی.

همه و یا اکثرن «ت»
شما یا انسانگرا هستید و یا بسیار به عقاید انسانگرایی نزدیک هستید. بسیاری از افراد اینگونه هستند و خود نمی دانند. انسانگرایان لزومن در همه موارد با یکدیگر موافق نیستند. اما اگر جوابهای دیگر شما شامل «الف» و یا «ب» باشد احتمالن انسانگرا نیستید.

این انجمن نوپا به یاری و کمک همه ایرانیان انسانگرا نیازمند است.

لطفآ حمایت خود را اعلام کنید و چنانچه مایلید می توانید عضو شوید. لطفا در قسمت کامنت دانی یا از طریق ایمیل به ما اطلاع بدهید.

اگر مقاله ای برای درج در این سایت دارید می توانید به ما ایمیل بزنید.